ĐỘC ĐÁO MÂM HAFT-SIN TRUYỀN THỐNG TRONG NGÀY LỄ NĂM MỚI NOWRUZ

Một nét truyền thống trong ngày lễ mừng năm mới Nowruz của Iran là mâm Haft-Sin gồm 7 thành phần tượng trưng cho những ước mong, hi vọng của người dân trong năm mới sắp đến. Haft-Sin là một nét văn hóa độc đáo, thể hiện những giá trị lịch sử, con người riêng biệt của đất nước Iran, là lễ vật bày tỏ sự kính trọng, biết ơn đến Thượng đế. Nowruz đánh dấu ngày đầu tiên của mùa xuân và bắt đầu năm mới theo lịch Iran. Nó được tổ chức vào ngày Xuân phân ở Bắc bán cầu, thường rơi vào ngày 21 tháng 3 hay ngày trước hoặc ngày sau đó, tùy theo nơi cử hành.

Là đại diện cho sự sung túc, hạnh phúc, sức khỏe,… Haft-Sin luôn mang đầy màu sắc rực rỡ và hương vị ngọt ngào

Phần quan trọng nhất của năm mới là việc chuẩn bị Haft-Sin (tiếng Ba Tư: هفت سین‎) có nghĩa là "7 chữ S". Trong đó các thành phần đều bắt đầu bằng chữ cái "S" (س) trong bảng chữ cái latin, đó là: Sekke - đồng tiền xu, Sib - trái táo, Somach - một loại gia vị từ cây Rhus coriaria, Sombol - hoa dạ lan hương, Sir - tỏi, Sabsi - nghĩa là "cây xanh", là những cây non được trồng trên một cái đĩa hay chén rộng vài ngày trước Nowruz, và Serke - giấm.

Rất thú vị khi 7 thành phần chính của Haft-Sin đều bắt đầu từ chữ cái “S” trong tiếng latin

            Số bảy được coi là con số thiêng liêng trong văn hóa Iran từ những ngày xa xưa. Haft-Sin chính là đại diện của 7 vị thần: tái sinh, thịnh vượng, hạnh phúc, sức khỏe, niềm vui, vẻ đẹp và sự kiên nhẫn. 7 thành phần chính của Haft-Sin bao gồm:

· sabzeh - đĩa hoặc chén cây mầm được gieo ngay trước Nowruz vài ngày từ các hạt lúa mì, lúa mạch hoặc các loại đậu. Sabzeh là hình ảnh của thiên nhiên, là biểu tượng của sự tái sinh.

Đĩa cây non sabzeh được tô điểm thêm nơ, hoa trên nền màu xanh non tươi mát

· samanu - gần như một món chè của người Iran. Samanu được nấu rất cầu kỳ từ mầm lúa mì. Đây là biểu tượng của sự sung túc.

Samanu hay còn gọi là chè mầm lúa mạch tượng trưng cho sự sung túc, tinh tế

· senjed - là quả khô của cây nhót đắng. Người Iran tin rằng khi hoa của cây nhót đắng nở và kết trái, mùi hương của nó sẽ làm cho đôi lứa yêu nhau. Vì vậy loại quả này là biểu tượng của tình yêu.

Đĩa senjed ngọt ngào cho tình yêu luôn đong đầy

· seer - tỏi, được biết đến là biểu tượng của thuốc

Vì những lợi ích cho sức khỏe mà tỏi mang lại, seer được chọn để đại diện cho sức khỏe

· sīb - táo - biểu tượng của sắc đẹp và sức khỏe

Những trái táo đỏ tròn, mọng nước, da căng mịn tươi tắn chính là đại diện phù hợp nhất cho sắc đẹp của người Iran

· somaq - bột quả cây thù du - đây là biểu tượng của mặt trời

Somaq có vị chua thơm ngon dịu nhẹ của chanh

· serkeh - dấm - là biểu tượng của tuổi thọ và sự kiên nhẫn

Quá trình lên men chậm rãi của serkeh cũng giống như quá trình tích lũy kinh nghiệm sống để đạt được sự nhẫn nại cần thiết trong cuộc sống

Ngoài ra còn có một loại nước uống Haft Mewa bao gồm 7 loại trái cây. 7 thành phần của Haft-Sin được chuẩn bị là sự hiện diện của 7 đức tính của Hỏa giáo. Đi kèm với 7 thành phần mang chữ “S” đầu tiên còn có một vài vật dụng: một đĩa samanak (mầm xanh từ bảy loại hạt), một tấm gương, đồng xu, những quả trứng màu, nước hoa hồng, tập thơ của Hafiz hoặc Ferdowsi, một ngọn nến và một cuốn sách thánh (Kinh Qur'an cho người Hồi giáo, Kinh Thánh cho Kito giáo, Avesta hoặc hình ảnh của của Hỏa giáo) và cùng đặt trên một mặt bàn.

Haft Mewa là loại thức uống từ 7 loại hạt và trái cây khô nấu trong nước đường

Tết của người Iran kéo dài 13 ngày. Vào ngày thứ mười ba của tháng Farvardin (tháng 1, lịch Iran), được gọi là “sizda be dar” - ngày thiên nhiên: mọi gia đình thường tổ chức đi picnic, cắm trại ngoài trời trên các bãi cỏ lớn trong công viên, vườn hoa, hay thung lũng và mang theo Haft-Sin. Khi gặp các sông, suối, người ta sẽ thả sabzeh trôi theo dòng nước. Các cặp uyên ương, các đôi vợ chồng và các cô gái trẻ cũng không quên kết cỏ vào ngày này với mong ước gỡ bỏ mọi vướng mắc, khó khăn trong cuộc sống, xua đuổi điều xui xẻo.

Công viên Iran ngày lễ Nowruz luôn đông đúc người dân đến tận hưởng không khí trong lành ngày đầu năm mới

Haft-Sin vô cùng quan trọng với người Iran. Mỗi dịp Nowruz đến, mỗi gia đình đều cố gắng bày biện Haft-Sin thật đẹp và đầy đủ với mong ước năm mới sắp đến tràn đầy vui vẻ, hạnh phúc, may mắn và đặc biệt là sức khỏe. Haft-Sin quan trọng với văn hóa và đời sống tinh thần của người Iran cũng như cây thông Noel với người phương tây hay măm ngũ quả của người Việt Nam và một số nước châu Á khác.